Przewodnik dla inwestorów

Decyzja środowiskowa – kiedy jest potrzebna i jak ją uzyskać

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach otwiera drogę do pozwolenia na budowę dla farm fotowoltaicznych i wiatrowych, magazynów energii, osiedli, obiektów handlowych i zakładów. Tu znajdziesz to, co warto wiedzieć przed złożeniem wniosku – i to, o co najczęściej pytają organy.

1Kwalifikacja przedsięwzięcia i analiza działki2Wniosek z KIP albo raportem OOŚ3Opinie i uzgodnienia: RDOŚ, sanepid, Wody Polskie4Udział społeczeństwa (przy raporcie OOŚ)5Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach
Uproszczony przebieg postępowania – liczba etapów zależy od kwalifikacji przedsięwzięcia.
od 2009w ochronie środowiska
200+decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
~3,5 GWmocy OZE objętej decyzjami
3listy biegłych sądów okręgowych

Podstawy

Czym jest decyzja środowiskowa

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (DŚU) jest wydawana na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ustawa ooś).

Decyzja określa, na jakich warunkach przedsięwzięcie może zostać zrealizowane w danej lokalizacji. Uzyskuje się ją przed decyzjami wymienionymi w art. 72 ust. 1 ustawy ooś, w tym przed pozwoleniem na budowę i decyzją o warunkach zabudowy. Warunki z decyzji środowiskowej wiążą organ, który wydaje te późniejsze rozstrzygnięcia.

W praktyce oznacza to, że błąd popełniony na etapie środowiskowym – zbyt wąski zakres analiz, pominięta forma ochrony przyrody, nieprzemyślany warunek – wraca później przy projekcie budowlanym albo w sądzie administracyjnym.

Kwalifikacja

Kiedy decyzja środowiskowa jest wymagana

O obowiązku uzyskania decyzji przesądza rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Progi zależą od rodzaju i skali przedsięwzięcia, a często także od jego położenia.

Mogące zawsze znacząco oddziaływać

Ocena oddziaływania na środowisko jest obowiązkowa. Do wniosku dołącza się raport OOŚ, a inwestor może wcześniej wystąpić o ustalenie jego zakresu.

Mogące potencjalnie znacząco oddziaływać

Do wniosku dołącza się kartę informacyjną przedsięwzięcia. Organ, po opiniach, rozstrzyga, czy przeprowadzić ocenę i czy potrzebny jest raport.

Przedsięwzięcia spoza listy

Jeśli inwestycja może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, potrzebna jest ocena oddziaływania na ten obszar – także gdy nie przekracza progów z rozporządzenia.

Dla farm fotowoltaicznych, magazynów energii, hal, parkingów czy osiedli o kwalifikacji decydują szczegóły: powierzchnia zabudowy, moc, liczba miejsc postojowych, a także położenie względem form ochrony przyrody. Dlatego pracę zaczynam od analizy działki – bezpłatne narzędzie pozwala wstępnie sprawdzić formy ochrony przyrody.

Procedura

Jak przebiega postępowanie

Wniosek składa się co do zasady do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. W przypadkach wskazanych w art. 75 ust. 1 ustawy ooś właściwy jest inny organ, m.in. regionalny dyrektor ochrony środowiska albo starosta.

Analiza i kwalifikacjaFormy ochrony przyrody, plan miejscowy, wody, zabudowa chroniona akustycznie, kumulacja z innymi inwestycjami.
WniosekZ kartą informacyjną przedsięwzięcia albo raportem OOŚ, mapami i wypisem z rejestru gruntów.
Opinie i uzgodnieniaRDOŚ, państwowy inspektor sanitarny i – gdy przepisy tego wymagają – Wody Polskie.
Ocena i udział społeczeństwaGdy przeprowadzana jest ocena OOŚ: raport, co najmniej 30 dni na uwagi i wnioski, uzgodnienie warunków przez RDOŚ.
DecyzjaWarunki realizacji i eksploatacji, które wiążą projekt budowlany i późniejsze pozwolenia.

Ile to trwa w praktyce, zależy od kwalifikacji przedsięwzięcia i liczby wezwań do uzupełnień. Szczegóły opisałem we wpisie Ile trwa procedura wydawania decyzji środowiskowej?, a o roli mieszkańców i organizacji ekologicznych – w artykule o udziale społeczeństwa w postępowaniu środowiskowym.

Na co patrzą organy

Gdzie najczęściej pojawiają się wezwania

Większość wezwań do uzupełnień dotyczy tych samych obszarów. Dobrze przygotowana dokumentacja odpowiada na nie z wyprzedzeniem.

Hałas

Prognoza oddziaływania akustycznego wobec terenów chronionych, z udokumentowanymi danymi źródeł i założeniami modelu.

Analizy akustyczne →

Przyroda i Natura 2000

Rozpoznanie siedlisk i gatunków, odległości od obszarów chronionych, oddziaływania skumulowane.

Inwestycja na obszarze Natura 2000 →

Wody

Wpływ na cele środowiskowe jednolitych części wód, gospodarka wodno-ściekowa, odprowadzanie wód opadowych.

Ocena wodnoprawna a decyzja →

Pola elektromagnetyczne

Stacje transformatorowe, linie kablowe i GPO – obliczenia natężeń wobec miejsc dostępnych dla ludności.

Analizy PEM →

Krajobraz

Widoczność inwestycji, wpływ na krajobraz chroniony i walory widokowe, zwłaszcza w obszarach chronionego krajobrazu.

Obszar chronionego krajobrazu →

Magazyny energii

Ryzyko pożaru i poważnej awarii, wody gaśnicze, odległości od zabudowy i hałas urządzeń chłodzących.

Magazyn energii a decyzja →

Po decyzji

Ważność, przeniesienie i zmiana decyzji

  • Termin. Wniosek o pozwolenie na budowę składa się nie później niż w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna. Przy realizacji etapowej termin może zostać wydłużony na zasadach z art. 72 ust. 4 ustawy ooś.
  • Przeniesienie. Decyzję można przenieść na inny podmiot za jego zgodą i za zgodą strony, na rzecz której została wydana (art. 72a ustawy ooś).
  • Zmiana projektu. Zmiana parametrów przedsięwzięcia nie zawsze wymaga nowej decyzji – czasem wystarczy zmiana obowiązującej, a czasem trzeba przejść procedurę od początku. To rozstrzygam przed złożeniem wniosku.

Pytania

Najczęstsze pytania o decyzję środowiskową

Czy farma fotowoltaiczna zawsze wymaga decyzji środowiskowej?

Nie zawsze. Decyduje powierzchnia zabudowy instalacji i jej położenie, przede wszystkim względem form ochrony przyrody. Przy mniejszych instalacjach poza obszarami chronionymi decyzja często nie jest potrzebna. Kwalifikację warto potwierdzić przed zleceniem projektu.

Kto może przygotować KIP, a kto raport OOŚ?

Przepisy nie stawiają wymagań kwalifikacyjnych autorowi karty informacyjnej przedsięwzięcia. Raport o oddziaływaniu na środowisko musi natomiast przygotować zespół spełniający wymagania z art. 74a ustawy ooś, a raport zawiera oświadczenie autora o ich spełnieniu.

Czy decyzję środowiskową można przenieść na inwestora, który kupił projekt?

Tak. Organ, który wydał decyzję, przenosi ją na inny podmiot, jeśli ten przyjmuje warunki zawarte w decyzji, a strona, na rzecz której ją wydano, wyraża zgodę. Przy zakupie projektu warto wcześniej sprawdzić, czy warunki decyzji są wykonalne.

Co zrobić, gdy organ wzywa do uzupełnienia dokumentacji?

Odpowiedzieć punkt po punkcie i w wyznaczonym terminie, a gdy żądanie wykracza poza przepisy – uzasadnić stanowisko. Przygotowuję odpowiedzi na wezwania RDOŚ, Wód Polskich, sanepidu i gmin, także do dokumentacji sporządzonej przez inne podmioty.

Ile kosztuje uzyskanie decyzji środowiskowej?

Koszt zależy przede wszystkim od tego, czy wystarczy karta informacyjna, czy potrzebny jest raport OOŚ, oraz od zakresu analiz specjalistycznych i badań terenowych. Po otrzymaniu lokalizacji i podstawowych parametrów przygotowuję wycenę z zakresem prac.

Planujesz inwestycję?

Prześlij numery działek i podstawowe parametry przedsięwzięcia. Odpowiem, czy potrzebna jest decyzja środowiskowa, jaki dokument przygotować i jakie analizy warto zaplanować.